سئوی فنی: آنچه توسعه‌دهنده باید بداند

سئو معمولاً کار تیم بازاریابی حساب می‌شود. اما بخشی از آن هست که فقط توسعه‌دهنده می‌تواند انجام دهد و اگر انجام نشود، بهترین محتوا هم دیده نمی‌شود.

سئوی فنی یعنی سه چیز:

پیدا کردن — موتور جست‌وجو صفحه را کشف کند. خواندن — بتواند محتوایش را ببیند. فهمیدن — بداند صفحه دربارهٔ چیست.

پیدا کردن

نقشهٔ سایت (sitemap.xml). فهرست همهٔ صفحاتی که باید ایندکس شوند. سه قاعده:

خودکار تولید شود، نه دستی.
فقط صفحاتی که واقعاً باید ایندکس شوند. صفحهٔ noindex در نقشهٔ سایت، تناقضی است که Search Console گزارش می‌کند.
تاریخ lastmod واقعی باشد. تاریخی که هر بار ساخت عوض می‌شود، بی‌اعتبار است.

robots.txt. آنچه نباید خزیده شود. مراقب باشید مسیرهای مهم را مسدود نکنید — این اشتباه ساده، سایت‌های کاملی را از نتایج حذف کرده.

ساختار لینک داخلی. صفحه‌ای که هیچ لینکی به آن نیست، عملاً وجود ندارد. هر صفحهٔ مهم باید از دست‌کم یک صفحهٔ دیگر لینک بگیرد.

عمق. هر صفحه باید در حداکثر سه کلیک از صفحهٔ اصلی قابل رسیدن باشد.

خواندن

محتوا در HTML اولیه باشد. اگر محتوا فقط بعد از اجرای جاوااسکریپت ظاهر می‌شود، ریسک دارید.

گوگل جاوااسکریپت را اجرا می‌کند، اما با تأخیر و نه همیشه کامل — و بقیهٔ موتورها و ربات‌های شبکه‌های اجتماعی معمولاً اصلاً اجرا نمی‌کنند.

آزمون ساده: منبع صفحه را ببینید (view-source). اگر متن اصلی آنجا نیست، مشکل دارید. راه‌حلش رندر سمت سرور یا تولید ایستاست — که در تک‌صفحه‌ای یا چندصفحه‌ای توضیح داده‌ایم.

وضعیت HTTP درست. صفحهٔ حذف‌شده باید ۴۰۴ برگرداند، نه ۲۰۰ با پیام «یافت نشد». اگر ۲۰۰ برگرداند، گوگل آن را صفحهٔ معتبر می‌شمارد و صدها صفحهٔ بی‌محتوا ایندکس می‌کند.

تغییر آدرس با ۳۰۱. انتقال دائمی. تنها چیزی که در تغییر ساختار سایت واقعاً می‌تواند به رتبه آسیب بزند، نداشتن همین است.

سرعت. صفحه‌ای که کند است، کمتر خزیده می‌شود. جزئیاتش در چرا سایت کند است.

فهمیدن

یک h1 در هر صفحه که موضوع صفحه را بگوید، و سلسله‌مراتب درست عناوین. h3 بدون h2 بالای سرش، ساختار را می‌شکند.

عنوان (title) یکتا برای هر صفحه. زیر ۶۰ کاراکتر، وگرنه در نتایج بریده می‌شود.

توضیحات متا. روی رتبه اثر مستقیم ندارد و روی نرخ کلیک اثر دارد. بین ۷۰ تا ۱۶۰ کاراکتر.

متن جایگزین تصاویر (alt). هم برای موتور جست‌وجو، هم برای دسترس‌پذیری.

آدرس معتبر (canonical). اگر یک محتوا از چند آدرس در دسترس است — با و بدون www، با پارامترهای فیلتر — بگویید کدام اصلی است.

دادهٔ ساخت‌یافته (Schema.org). به موتور جست‌وجو می‌گوید این صفحه مقاله است، یا محصول، یا کسب‌وکار محلی. نتیجه‌اش نمایش غنی‌تر در نتایج است: امتیاز، قیمت، پرسش و پاسخ.

بیشترین بازده را برای صفحهٔ محصول، مقاله، و پرسش‌های متداول دارد.

اشتباهاتی که ترافیک را بی‌صدا از بین می‌برند

اینها را در پروژه‌های واقعی دیده‌ایم و هر بار ماه‌ها طول کشیده تا کشف شوند:

noindex که از محیط آزمایش به تولید رفته. کشنده‌ترین. سایت کامل از نتایج حذف می‌شود و هیچ خطایی هم نمی‌دهد. پس از هر انتشار، منبع صفحهٔ اصلی را برای noindex بررسی کنید.

تغییر ساختار آدرس بدون ۳۰۱. بازطراحی سایت که آدرس‌ها را عوض کند و انتقال نگذارد، رتبهٔ سال‌ها را دور می‌ریزد. پیش از هر بازطراحی، فهرست آدرس‌های فعلی و نقشهٔ انتقالشان را بنویسید — همان بندی که در کِی سایت را بازطراحی کنیم تأکید کرده‌ایم.

محتوای تکراری از پارامترهای فیلتر. صفحهٔ دسته‌بندی که با هر ترکیب فیلتر آدرس جدید می‌سازد، هزاران نسخهٔ تکراری تولید می‌کند. با canonical یا noindex روی ترکیب‌ها حل می‌شود.

صفحه‌بندی بی‌انتها بدون لینک قابل خزش. اگر «بیشتر» فقط با جاوااسکریپت کار کند، محتوای بعد از صفحهٔ اول دیده نمی‌شود.

صفحات خالی ایندکس‌شده. دسته‌بندی‌های بدون محصول، برچسب‌های بدون مطلب.

نکات خاص سایت‌های فارسی

آدرس فارسی یا انگلیسی؟ هر دو کار می‌کنند. آدرس فارسی در نتایج خواناتر است؛ اما هنگام کپی شدن به شکل کدشده درمی‌آید که زشت است و گاهی می‌شکند. توصیهٔ ما: اسلاگ انگلیسی خوانا.

مهم‌تر از انتخاب، ثبات است: یک الگو را انتخاب کنید و عوضش نکنید.

lang="fa" و dir="rtl" روی تگ html. ساده و مکرراً فراموش‌شده.

یکسان‌سازی نویسه‌ها در جست‌وجوی داخلی. «ی» و «ک» عربی در برابر فارسی، نیم‌فاصله، و اعداد فارسی و لاتین. کاربری که «میشود» می‌نویسد باید «می‌شود» را پیدا کند. این روی سئوی گوگل اثری ندارد و روی تجربهٔ سایت شما اثر زیادی دارد. جزئیاتش در وب فارسی.

چندزبانگی با hreflang، اگر نسخهٔ انگلیسی یا عربی دارید.

چک‌لیست پیش از انتشار

و انتظار درست

سئوی فنی، پیش‌نیاز است نه محرک. کاری که می‌کند این است که موانع را برمی‌دارد: مطمئن می‌شود محتوای شما دیده می‌شود.

اما محتوایی که کسی دنبالش نیست، با بهترین سئوی فنی هم ترافیک نمی‌گیرد. اگر همهٔ بندهای این چک‌لیست را رعایت کرده‌اید و ترافیک ندارید، مشکل فنی نیست.